Change language English Polski

 

Wymiar sprawiedliwo?ci przyjazny dziecku

Program na rzecz ochrony dzieci uczestnicz?cych w procedurach prawnych realizowany jest przez Fundacj? Dzieci Niczyje od 2003 roku.

Wi?cej

Materiały problemowe

Odpowiedzi na najcz??ciej zadawane pytania

1. Co to jest Przyjazny Pokój Przes?ucha? Dzieci?

 Jest to miejsce gwarantuj?ce przyjazne przes?uchanie dzieci pokrzywdzonych i ?wiadków przest?pstw poprzez zapewnienie im warunków pozwalaj?cych na zminimalizowane ich stresu oraz umo?liwiaj?ce przedstawicielom wymiaru sprawiedliwo?ci zgromadzenie wiarygodnego materia?u dowodowego. 

 

 2. Czy istniej? konkretne regulacje/wytyczne okre?laj?ce warunki jakie musz? spe?nia? pomieszczenia przeznaczone do przes?uchiwania dzieci w trybie art. 185a-185b kpk?

Odp.:  Warunki jakie powinno spe?nia? pomieszczenie przeznaczone do przes?ucha? dzieci w trybie art. 185a-185b kpk zosta?y okre?lone w dwóch dokumentach:

- rozporz?dzeniu Ministra Sprawiedliwo?ci z dnia 18 grudnia 2013 roku w sprawie sposobu przygotowania przes?uchania przeprowadzanego w trybie okre?lonym w art. 185a-185c Kodeksu post?powania karnego

- wytycznych Fundacji Dzieci Niczyje pt: Jak zorganizowa? i wyposa?y? Przyjazny Pokój Przes?ucha? Dzieci?”

Rozporz?dzenie Ministra Sprawiedliwo?ci obowi?zuje od 27 stycznia 2014 roku i okre?la szereg wymaga?, w tym wymaga? technicznych, odnosz?cych si? do miejsc przes?ucha? dzieci. Natomiast wytyczne Fundacji Dzieci Niczyje (opracowane na podstawie Kodeksu post?powania karnego oraz Rozporz?dzenia Ministra Sprawiedliwo?ci) stanowi? niezwykle cenne ?ród?o informacji na temat problematyki tworzenia Przyjaznych Pokoi Przes?ucha? Dzieci, uzupe?nia obowi?zuj?ce przepisy prawne o informacje zg?aszane przez ekspertów z zakresu przes?uchiwania dzieci oraz gwarantuje, ?e certyfikowane na ich podstawie Przyjazne Pokoje Przes?ucha? Dzieci spe?nia? b?d? najwy?sze standardy.

 

3. Z ilu pomieszcze? sk?ada si? Przyjazny Pokój Przes?ucha? Dzieci?

Przyjazny Pokój  Przes?ucha? Dzieci sk?ada si? z kilku pomieszcze?:

- pokoju przes?ucha? przeznaczonego do prowadzenia czynno?ci przes?uchania dziecka przez s?dziego z udzia?em bieg?ego psychologa oraz t?umacza, je?eli zosta? powo?any;

- pokoju technicznego, w którym podczas przes?uchania przebywaj? pozostali uczestnicy czynno?ci procesowej: prokurator, obro?ca/y podejrzanego/oskar?onego, pe?nomocnik/cy pokrzywdzonego, przedstawiciele ustawowemy ma?oletniego (rodzic / kurator procesowy / opiekun faktyczny), osoba pe?noletnia wskazana przez ma?oletniego, protokolant;

- poczekalni do której nie maj? wst?pu osoby nieuprawnione do udzia?u w przes?uchaniu i która zapewnia dziecku oczekiwanie na rozpocz?cie czynno?ci procesowej w bezpiecznych warunkach

- toalety znajduj?cej si? w s?siedztwie pokoju przes?ucha?

 

4. Jakiej wielko?ci powinien by?  pokój przes?ucha??

Odp.:  Praktyka pokazuje, ?e dzieci lepiej koncentruj? si? w ma?ych pokojach. Mniejsza przestrze? zapewnia wi?ksze poczucie bezpiecze?stwa i intymno?ci oraz daje dziecku wra?enie kontroli sytuacji. W du?ych przestrzeniach dziecko mo?e czu? si? zagubione i rozproszone, a jego uwag? w wi?kszym stopniu b?dzie przykuwa? otoczenie ni? zadawane mu pytania.

 

5. Gdzie w pokoju przes?ucha? powinno znajdowa? si? miejsce przeznaczone do siedzenia dla dziecka?

Odp.: Planuj?c rozmieszczenie mebli, nale?y w miar? mo?liwo?ci wzi?? pod uwag? to, by miejsce, które dziecko mo?e wybra? do siedzenia, umie?ci? na przeciwko drzwi. Zapewnia to dziecku poczucie pewnej kontroli nad sytuacj? – dziecko mo?e obserwowa? czy kto? wchodzi do pokoju. Ponadto wyposa?enie pokoju w mi?kki fotel lub kanap? umo?liwi dziecku wybór miejsca do siedzenia - mo?liwo?? wyboru przed rozpocz?ciem rozmowy wzmacnia u niego poczucie wa?no?ci i dodaje  odwagi.


6. Gdzie w pokoju przes?ucha? powinny by? umieszczone mikrofony rejestruj?ce d?wi?k?

Odp.:  Gdy pokój przes?ucha? jest odpowiednio wyciszony -  najlepszym rozwi?zaniem jest umieszczenie mikrofonów na ?cianie lub na suficie.

 

 7. Czy sprz?t nagrywaj?cy powinien by? ukryty przed dzieckiem?

Odp.: Sprz?t nie powinien by? nadmiernie eksponowany, gdy? zazwyczaj wzbudza zainteresowanie dzieci wchodz?cych do pokoju przes?ucha?. Jednak?e sprz?t nie powinien by? ukryty, poniewa?  je?li dziecko pó?niej odkryje, ?e przes?uchanie zosta?o nagrane, mo?e straci? zaufanie do doros?ych i poczu? si? oszukane.

 

8. Czy wyciszenie okien zewn?trznych w pokoju przes?ucha? jest konieczne?

Odp.: Je?eli pokój naturalnie odizolowany jest od ha?asu ulicy to nie jest to konieczne. Wszystko zale?y od lokalizacji pokoju. Powinien on by? usytuowany w cichym miejscu, odizolowanym od gwaru ulicy, rozmów prowadzonych na korytarzu lub w s?siaduj?cych pokojach. Niezb?dna jest atmosfera konfidencjonalno?ci.

 

9. Czy wyciszenie drzwi jest konieczne?

 Odp.: Wyciszenie drzwi zapewnia maksymalne poczucie intymno?ci, dlatego w wielu przypadkach jest to element konieczny. Podczas przes?ucha? niezb?dna jest atmosfera konfidencjonalno?ci, poniewa? dziecko przychodzi tu opowiada? o kwestiach dla niego trudnych, które stanowi? nieraz jego najskrytsz? tajemnic?. S?ysz?c g?osy dochodz?ce zza drzwi, mo?e si? obawia?, ?e jego tajemnica równie? zostanie us?yszana przez kogo? z zewn?trz. Ponadto pokój przes?ucha? odizolowany od g?osów dobiegaj?cych z zewn?trz, zapewnia nale?yt? jako?? zapisu d?wi?ku.

 

10. Czy w pokoju przes?ucha? powinny znale?? si? jakie? konkretne zabawki?

Odp.: Przy wyposa?aniu pokoju przes?ucha? nale?y pami?ta?, ?e nie jest to pokój zabaw. Dzieci potrzebuj? czasu, aby zaaklimatyzowa? si? w nowej przestrzeni – im bogatsze jest wyposa?enie pokoju, tym d?u?ej dziecko pozostaje w stanie dezorientacji i rozkojarzenia. Szczególnie zabawki mog? budzi? w dziecku mylne przekonanie na temat celu jego pobytu w pokoju. W pokoju nie powinny znajdowa? si? wi?c ?adne zabawki, a jedynie materia?y pomocne  w uzyskiwaniu informacji od dziecka (kredki, papier), które w razie potrzeby s? mu udost?pniane w trakcie przes?uchania. Papier do rysowania, kredki stanowi? podstawowe wyposa?enie ka?dego pokoju przes?ucha?.

 

11.  Jakiej wielko?ci powinien by? pokój techniczny?

Odp.: Pokój, gdzie przes?uchiwane jest dziecko ma charakter kameralny, natomiast pokój techniczny musi by? dostosowana do wi?kszej liczby osób, które maj? prawo przebywa? podczas przes?uchania prokurator, obro?ca/y podejrzanego/oskar?onego, pe?nomocnik/cy pokrzywdzonego, przedstawiciele ustawowy ma?oletniego (rodzic / kurator procesowy / opiekun faktyczny), osoba pe?noletnia wskazana przez ma?oletniego, protokolant;

Wa?ne jest wi?c, aby pokój ten by? przestronny. 

 

12. Jakiej wielko?ci powinien by? telewizor znajduj?cy si? w pokoju technicznym?

Odp.: Wielko?? zastosowanego telewizora/monitora  powinna by? dostosowana do wielko?ci pokoju technicznego. Umiejscowi? natomiast nale?y go w taki sposób, aby by? on (ani po?wiaty od niego) niewidoczny przez lustro weneckie z s?siedniego pokoju. 

 

13. Ile kosztuje urz?dzenie Przyjaznego Pokoju Przes?ucha? Dzieci?

Odp.: Wed?ug uzasadnienia do rozporz?dzenia Ministra Sprawiedliwo?ci z dnia 18 grudnia 2013 r. reguluj?ce sposób przygotowania przes?uchania przeprowadzanego w trybie okre?lonym w art. 185a–185c Kodeksu post?powania karnego, koszt utworzenia pokoju przes?ucha? wynosi 35 000 z?otych. W uzasadnienie zosta?o wskazane, ?e oszacowanie tej kwoty wynika z informacji przes?anych przez podmioty tworz?ce takie pokoje tj. s?dy i organizacje pozarz?dowe.

 

14. Czy w ka?dym Przyjaznym Pokoju Przes?ucha? Dzieci  niezb?dne jest "lustro weneckie"?

Odp.: Coraz cz??ciej zamiast lustra weneckiego stosuje si? wewn?trzny systemu monitoringu, gdzie obraz z pokoju przes?ucha? wy?wietla si? w pokoju technicznym na telewizyjnym ekranie. Jest to rozwi?zanie o tyle wygodne, ?e pokój techniczny nie musi przylega? bezpo?rednio do pokoju przes?ucha?, w którym przebywa dziecko, a znajdowa? si?, na przyk?ad, na innym pi?trze. Przy zachowaniu innej mo?liwo?ci obserwacji z pokoju technicznego tego, co dzieje si? w pokoju przes?ucha? (np. na ekranie telewizora), lustro nie b?dzie konieczne. 

 

15. Lustro weneckie czy szyba fenicka?

Odp.: Aby  móc odpowiedzie? na tak postawione pytanie, nale?y przede wszystkim dok?adnie okre?li? definicje przedmiotu. Otó? w Przyjaznym Pokoju Przes?ucha? Dzieci znajduje si? takie rodzaj lustra, które, mówi?c skrótowo, z jednej strony daje efekt zwyk?ego lustra, natomiast z drugiej – normalnej szyby. Prawid?owa nazwa przedmiotowego lustra, to „szyba fenicka”, tymczasem powszechnie funkcjonuje okre?lenie „lustro weneckie”. O ile termin lustro weneckie jest cz?sto spotykany, w odniesieniu do wspomnianej wy?ej definicji, to z poj?ciem szyby fenickiej stykamy si? o wiele rzadziej, o ile w ogóle. S? to jednak poj?cia synonimiczne.

 

16. Jakie wymiary powinno mie? lustro weneckie?

Odp.: Wielko?? zastosowanego lustra weneckiego powinna by? dostosowana do wielko?ci pomieszczenia technicznego jaki i pokoju przes?ucha?. A tak?e do mo?liwo?ci jak najlepszej obserwacji danego przes?uchania.